De komst van het Christendom
Toen na de ineenstorting van het Romeinse Rijk Germaanse stammen Groot-Brittannië binnendrongen, werd Ierland door een toevloed van Keltisch-christelijke vluchtelingen en het kersteningswerk van St. Patrick (vanaf 432) tot een bolwerk van de latijns-christelijke beschaving. (De Romeinen hadden Ierland nooit bezet). Tussen 600 en 800 vormden zich talloze kloosters in het gebied die zorgdroegen voor cultuuruitstraling en zending. In deze tijd speelde Ierland een grote rol in het verspreiden van het Christendom op het continent.
De Noormannen
Deze bloei werd verstoord door invallen der Noormannen, die zich aan riviermondigen aan de kust vestigden en steden stichtten, o.a. Dublin (839), Waterford, Limerick, maar het achterland aan de chaos prijsgaven. Zo ontstond rond 911 aan de monding van de Boyne het havenplaatsje Drogheda dat in 1194 stadsrechten verkreeg. Nadat Brian Boru, de 'ard ri' (opperkoning van Ierland)de Vikingen in 1014 bij Clontarf beslissend versloeg, kende het land een culturele opleving. Maar het bleef rommelen in de binnenlanden waar de clans elkaar bestreden. Paus Gregorius VII zette echter een hervorming in gang, wat betekende de stichting van aartsbisdommen, die ook aan de Ierse kloosters werd opgelegd, die tot dan toe een zekere mate van zelfstandigheid genoten.
De Engelse kolonisatie
Hadrianus IV schonk Ierland in 1155 aan Hendrik II van Engeland, waarop de Anglo-Normandische baronnen, die al in de Ierse twisten waren betrokken, zelfstandig met de verovering begonnen. Ook deze baronnen streefden naar een zekere onafhankelijkheid en men kan spreken van een Engelse kolonisatie. Deze kolonisatie is echter nooit voltooid en na enige tijd was er zelfs een wederopleving in de macht van de Keltische stamhoofden.
De Reformatie
In Ierland had de Katholieke kerk tot op zekere hoogte gehoor gegeven aan de roep tot hervorming die overal in Europa te horen was aan het eind van de Middeleeuwen. Toen in Engeland de Anglicaanse kerk ontstond gaf dit in het katholieke Ierland aanleiding tot twisten en verdeeldheid. Hendrik VIII wist echter de Ierse adel aan zich te binden en zo kreeg Engeland de vrije hand de anglicaanse religie hier als staatsgodsdienst in te voeren. Maar daarmee waren de onenigheden nog lang niet afgelopen. Regelmatig braken opstanden uit en men trachtte met Spaanse hulp de onafhankelijkheid te verkrijgen. Nadat Strafford gepoogd had Ierland tot een wingewest voor Karel I te maken volgde een opstand en werden vele Engelse protestanten omgebracht, die zich als Engelse en Schotse kolonisten hier in zg. 'plantations' gevestigd hadden. De Ieren zouden daar zwaar voor boeten. Olivier Cromwell herstelde hardhandig het gezag (slag bij Drogheda, 1649) en grote gebieden gingen opnieuw in Engelse handen over. Een tijdje ging het beter voor de Ieren, Jacobus II was katholiek, pro Ierland en stelde katholieke Ieren aan op hoge posten, wat in het protestantse Ulster tot grote wrevel leidde.
Willem III
In 1688 viel Stadhouder Willem III in naam van zijn vrouw Mary Stuart Engeland binnen met zijn grotendeels Nederlandse troepen en verdreef zijn schoonvader Jacobus II (James) uit Engeland. Willem vond in Ulster steun terwijl James II van het Ierse parlement steun kreeg en een Iers-Frans leger tegen hem verzamelde. Willems overwinning aan de Boyne (1690) en de inname van Limerick (1691) brachten Ierland volledig in de Engelse greep. (De slag, opnieuw bij Drogheda aan de Boyne, duurde maar liefs veertien dagen). Willem's Nederlandse bevelhebber verleende heel schappelijke termen aan de Ieren bij het Verdrag van Limerick van 1691 waarbij zij zich overgaven. Achteraf werden deze, vooral door toedoen van de Protestanten die wraak wilden voor de gebeurtenissen van 1641, vrijwel geheel teruggedraaid.
Deze oorlog heeft misschien dik drie eeuwen geleden plaatsgevonden, maar in de geschiedenisboekjes kan hij wellicht nimmer afgesloten kan worden omdat er nog steeds slachtoffers vallen in de strubbelingen in Noord-Ierland die een rechtstreeks gevolg zijn van de slag aan d Boyne. Op de plaats zelf staat nu een obelisk.
Olivier Plunkett
In 1994 werd in de nabijheid van de St. Peterskerk in de Weststraat in Drogheda een gedenksteen onthuld waarop het 800-jarige bestaan van Drogheda herdacht wordt (1194, de dag waarop stadsrechten werden verkregen en het jaartal 1994). Het godshuis werd gebouwd ter ere van Olivier Plunkett die in 1669 tot aartsbisschop van Armagh werd gewijd. In 1691 stierf hij in Londen de marteldood, zijn lichaam werd in stukken gesneden maar zijn hoofd bleef vrij onbeschadigd, want het is in een gouden schrijn in de kerk opgeslagen. Ook de celdeur waarachter de in 1975 heilig verklaarde Plunkett op zijn vonnis wachtte is er waar te nemen.
