De geschiedenis van de filmmuziek begint bij de stomme film. In deze tijd was het gebruikelijk om live muziek te maken bij een filmvertoning (meestal speelde een pianist in de zaal). Dit gebruik is recentelijk nieuw leven ingeblazen, omdat diverse eigentijdse componisten opdrachten ontvingen tot het schrijven van nieuwe muziek voor live uitvoering bij deze oude stomme films. De techniek van het optische audiospoor uit de twintiger jaren maakte het mogelijk, om vooraf opgenomen muziek gesynchroniseerd bij de film te laten klinken. Steeds grotere orkesten werden gebruikt, de films werden vaak zelfs symfonisch van opzet, inclusief een ouverture (zoals bijvoorbeeld: The ten commandments, Ben Hur en Gone with the wind laten zien). Tijdens de ouverture luisterde het publiek puur naar de muziek, en werd de tekst OUVERTURE groot geprojecteerd. Pas daarna begon de film.
De muziek in een film is in het algemeen ondergeschikt aan het beeld. Aanvankelijk benadrukte de muziek de emoties van de acteurs, door deze niet alleen zichtbaar te maken, maar tevens via de vaak expressievolle muziek aan het publiek te laten horen. In de meer experimentele films uit de zestig- en zeventiger jaren werden de rollen ook wel eens omgekeerd, of gelijkwaardiger gesteld (bijvoorbeeld in de films van Andrej Tarkowsky).
De meeste fimmuziek is gecomponeerd met behulp van Schillinger's handboek, dat een compilatie biedt van muzikale expressiemiddelen. Het nadeel van deze methode is, dat veel filmmuziek niet origineel klinkt, met standaard akkoordenen bij standaardmomenten, zoals bijvoorbeeld het verminderd septiemacoord bij een plotseling spannend moment.
Na aanvankelijk een symfonische ontwikkeling te hebben doorlopen, werden vanaf de zestiger jaren, onder andere naar aanleiding van de films van de Beatles, in toenemende mate ook popmusici als componist gevraagd.
De filmmuziek van Ennio Morricone wordt door de meeste eigentijdse componisten als volwaardige kunstmuziek aangezien. Zijn muziek is onder andere te beluisteren bij: Once upon a time in the west en The mission.
Filmmuziek is een industrie op zichzelf, niet alleen in Hollywood, maar ook in bijvoorbeeld haar Indiase tegenhanger Bollywood.
Recente ontwikkelingen doen vrezen voor de toekomst van de orkestrale filmmuziek: er zijn sample-databases aangelegd van orkestklanken. Dit betekent, dat elke toon op elk instrument in diverse geluidssterktes digitaal is vastgelegd en kan worden afgespeeld. Daarmee dreigen honderden klassieke musici hun werk te gaan verliezen.
Zie ook: score
