Dejima (ook wel geschreven als Deshima, Desjima, of Decima; op oude prenten wordt gesproken over 't eylant Schisma') was een klein kunstmatig eilandje in de haven van Nagasaki in Japan. Dit eilandje was van 1641 tot 1853 een Nederlandse kolonie.

Hoewel er al sinds 1600 contact was tussen de Nederlanders en Japan, dreigde in 1641 de handelsrelatie geheel ten onder te gaan. De shogun was beducht voor de opdringerigheid van de Europeanen, waarvan sommigen, met name de Portugezen, al langer in Japan aanwezig waren. In het bijzonder de pogingen van de Jezuïeten, gesteund door Spanjaarden en Portugezen, om bekeerlingen te maken onder de Japanners was hem een doorn in het oog: De tot het Christendom bekeerde daimyo's en hun gebieden vormden belangrijke verzetshaarden. Men was vooral bevreesd voor het feit dat zij een andere (wereldse) 'leider' als hogere leider beschouwden: het hoofd van het Vaticaan, de paus. Hij gaf daarom aan alle buitenlanders het bevel hun eigen huizen in brand te steken. De Nederlanders deden dat -als enigen- zonder morren en wachtten hem vriendelijk op bij de rokende puinhoop van hun onderkomen met de vraag hoe ze nu de naderende winter door moesten komen. Daarom waren zij de enigen die mochten blijven. Ook een rol speelde dat de Nederlanders zonder morren meehielpen in de strijd van de shogun tegen de Japanse Christenen. Wel golden er strikte beperkingen: De Nederlanders moesten op Dejima gaan wonen, en hun contacten met de Japanners werden tot het noodzakelijke beperkt.

In het hele tijdperk tot 1853 was Dejima het enige punt van contact van het keizerrijk met de buitenwereld. Er mochten altijd maar een beperkt aantal (20) Nederlanders op het eiland verblijven en behalve een jaarlijks bezoek aan de shogun in Edo mochten zij niet van hun eilandje af. Bovendien woonden er op het eilandje zo'n 200 zogenoemde dwarskijkers, mensen die de gevaarlijke barbaren in de gaten moesten houden. Het eiland werd regelmatig bezocht door geisha's die de Nederlanders het 'kezen' leerden. Nu nog staan de Nederlanders in Nagasaki vooral om hun bedverrichtingen bekend.

Hoewel de Nederlandse kolonie met zijn handelsmonopolie voor de VOC bijzonder winstgevend was, heeft ook Japan veel aan Dejima te danken. De Nederlandse schepen brachten namelijk boeken en andere informatie die Japan in staat stelde meer over de buitenwereld, en in het bijzonder de in opkomst zijnde Europese wetenschap, te leren.

De aanwezigheid van de Nederlanders is ook een onderdeel van de plaatselijke folklore geworden. In straatfestivals worden afbeeldingen van de Nederlandse schepen, compleet met rood-wit-blauw, rondgezeuld. Er is ook een amusementspark met Nederland als onderwerp.

Naar aanleiding van de herdenking van 400 jaar betrekkingen tussen Nederland en Japan is er een project van start gegaan om het eiland weer geheel in zijn oude staat te herstellen. Het was namelijk al lang geen apart eilandje meer en van de gebouwen was niets over

Externe links