Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht geeft aan wat de regels zijn in de rechtsverhouding tussen verschillende personen. Een verbintenis is een recht op een prestatie waarop een schuldeiser recht heeft, de schuldenaar is verplicht om deze prestatie te verlenen. Bijvoorbeeld: Als Gijs een fiets schenkt aan Jules, dan is Gijs de schuldenaar, Jules de schuldeiser. Gijs is verplicht de fiets aan Jules te leveren. Zou Gijs daarentegen de fiets aan Jules verkocht hebben, dan is Gijs tegelijkertijd schuldeiser, Jules schuldenaar ten aanzien van de koopprijs. Jules moet immers de koopprijs aan Gijs betalen. Verbintenissen kunnen ontstaan uit overeenkomsten, maar ook uit de wet. Dat laatste gebeurt in bijzondere gevallen, zoals het veroorzaken van schade. Bijvoorbeeld als Gijs Jules' koekepan kapot maakt, dan zegt de wet dat op Gijs de verbintenis rust om aan Jules de schade te vergoeden.
Geschiedenis
De ontwikkeling van het burgerlijk recht gaat terug tot de Romeinse tijd. Na de val van het West-Romeinse Rijk bleef in de door de Germaanse stammen veroverde gebieden het Romeins recht van kracht. Het bestond gewoon naast het Germaans recht.
Een belangrijke bron voor het recht was het Corpus Iuris Civilis.
Na de chaos van de Franse revolutie kwam Napoleon aan de macht. In de gedeeltelijk bij Frankrijk ingedeelde Nederlandse gebieden werd meteen het Frans recht van kracht. In wat overbleef (de Bataafse Republiek en later het Koninkrijk Holland) gebeurde dat wat later.
Napoleon heeft veel energie gestoken in de ontwikkeling van een eenduidig Frans recht, dat dus ook in Nederland ging gelden. De Code Napoleon bleef in Nederland tot 1838 in gebruik, waarna deze door een Nederlandstalig Burgerlijk Wetboek werd vervangen.
Na de Tweede Wereldoorlog achtte men de tijd rijp voor een nieuw Burgerlijk Wetboek. De Commissie Meijers kwam in 1948 met het Ontwerp Meijers voor een nieuw BW. Waarschijnlijk het belangrijkste moment van overgang van oud naar nieuw was decennia later, in 1992, toen boek 3, 5 en 6 in werking traden, waardoor het Nederlands vermogensrecht ingrijpend veranderd is. Per 1 januari 2003 is boek 4 (erfrecht) vernieuwd.
Burgerlijk Wetboek
Het Nederlandse Burgerlijk Wetboek heeft een zogeheten 'gelaagde structuur'. Dit wil zeggen dat er een hiërarchie in zit: het begint met algemene regels en verderop wordt het steeds specifieker. De indeling in boeken is als volgt:
- Personen- en familierecht
- Rechtspersonen
- Vermogensrecht in het algemeen
- Erfrecht
- Zakelijke rechten
- Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
- Bijzondere overeenkomsten
7A. Bijzondere overeenkomsten; vervolg - Verkeersmiddelen en vervoer
