Brielle is gelegen aan de Brielse Maas, een afgedamd gedeelte van de Maas dat zich tot belangrijk recreatiegebied ontwikkeld heeft. De stad bezit nog steeds zijn oude wallen en is van verre herkenbaar aan de 60 m hoge, stompe toren van de St. Catharijnekerk. Deze kerk was in opzet de grootste kerk van Holland maar is nooit voltooid. De bouw begon in 1417. In 1456 was er een grote brand en in 1482 raakte het geld op en hield men op met bouwen. Alleen het schip was klaar.

Brielle is al een oude stad, de naam gaat terug op het keltische brogilo en uit de oudste geschriften blijkt dat de huidige lokatie 'de nieuwe Briel' is. 'Den ouden Briel' moet dus ergens anders op het eiland gelegen hebben. Lange tijd was de stad de zetel van de Graven van Voorne, totdat deze heerlijkheid in 1371 bij Holland gevoegd werd. Brielle had zijn eigen haven en dreef handel met het Oostzee-gebied. De stad had zelfs zijn eigen factorij in Zweden.

In 1572 was de stad het toneel van de inname door de watergeuzen, het eigenlijke begin van de opstand tegen Filips II. Dit historisch feit wordt ieder jaar op 1 april gevierd. Schoolkinderen onthouden dit feit met de zin: