Tagoror  

Encyclopedie




Boviene spongiforme encefalopathie

Boviene spongiforme encefalopathie, (ook wel BSE of gekke-koeienziekte, van 'mad cow disease') is een ziekte van runderen die door prionen wordt veroorzaakt.

Prionen (van Proteinaceous infectious particles) zijn deeltjes die ontstaan uit eiwitten die normaal voorkomen in de hersenen, echter op een abnormale manier opgevouwen en bovendien met de eigenschap dat ze andere moleculen van dit eiwit die nog in de normale configuratie verkeren kunnen bewegen tot het aannemen van de abnormale configuratie. Hierdoor gaan aangetaste zenuwcellen uiteindelijk dood, waardoor zieke dieren neurologische verschijnselen gaan vertonen en uiteindelijk ook doodgaan. De ziekte ontleent zijn naam (die sponsachtige hersenziekte bij runderen betekent) aan het uiterlijk van het hersenweefsel onder de microscoop: de dode, verdwenen zenuwcellen laten 'leegten' achter.

Als weefsels van aan BSE lijdende dieren die prionen bevatten (met name het centraal zenuwstelsel en het lymfkliersysteem) op normale wijze worden gekookt gaan de prionen niet (voldoende) kapot. Eten nu andere wezens van een koe die deze ziekte had, dan bestaat de kans dat ze – wellicht door een wondje in de mond, wellicht toch door opname uit het maagdarmkanaal – intacte prionen in hun bloedbaan krijgen en zelf ook ziek worden. Bij koeien gaat dit vrij makkelijk zoals de geschiedenis heeft geleerd:

Table of contents
1 de BSE-epidemie in Groot-Brittannië
2 NvCJD
3 andere diersoorten

de BSE-epidemie in Groot-Brittannië

In Groot-Brittannië kregen koeien vroeger krachtvoer waarin o.a. resten van koeien waren verwerkt, afkomstig van zieke dieren die niet geschikt waren voor menselijke consumptie. Het resultaat was een snel optredende landelijke epidemie van BSE die honderdduizenden dieren trof, waarvan een groot aantal uiteindelijk toch door mensen is geconsumeerd omdat veel besmette koeien zijn geslacht voordat ze symptomen konden ontwikkelen. De epidemie is inmiddels bedwongen door systematisch slachten van aangetaste kuddes en het verbieden van de verwerking van afgekeurd vlees in diervoeders (en ook het verbieden van menselijke consumptie, uiteraard).

NvCJD

Hoewel aanvankelijk gedacht werd dat de ziekte niet tussen verschillende soorten kon worden overgedragen bleek dit met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid toch het geval: in Engeland zijn vanaf enige jaren na het ontstaan van de epidemie onder rundvee ook enige tot enige tientallen mensen per jaar gevonden die leden aan een nieuwe variant van de al langer bekende ziekte van Creutzfeldt-Jakob, die NvCJD werd gedoopt. Deze ziekte verloopt na het optreden van de eerste symptomen in 1 a 2 jaar dodelijk en is waarschijnlijk te wijten aan het eten van besmet rundvlees. Door onzekerheid over de lengte van de incubatietijd was men aanvankelijk beducht voor een navenante epidemie onder mensen als onder rundvee; de laatste jaren stabiliseert het aantal nieuwe gevallen zich echter op ongeveer 20 per jaar; in totaal zijn er in Groot-Brittannië inmiddels (dec 2003) 137 mensen aan NvCJD overleden zodat een echt grote epidemie steeds onwaarschijnlijker wordt. Toch neemt het aantal nieuwe gevallen nog steeds niet echt af.

andere diersoorten

Experimenteel is de ziekte op een aantal andere diersoorten, vooral onevenhoevigen, overgedragen; bij schapen was de ziekte scrapie al langer bekend; bij mensen bestond er naast de al bekende ziekte van Creutzfeldt-Jakob, in Nieuw-Guinea een verwante aandoening, kuru, die (net als bij de koeien) door kannibalisme werd overgebracht. Amerikaanse eekhoorns bleken ook een soortgelijke ziekte te kennen.

Zie ook: GSS




Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.