Onder bloedverwantschap wordt verstaan - de relatie tussen personen van wie de een van de ander afstamt
- de relatie tussen hen die van eenzelfde persoon of personen afstammen
De mate van bloedverwantschap wordt uitgedrukt in graden, maar er bestaan verschillen tussen hoe deze graden berekend worden, bijvoorbeeld tussen het kerkelijk recht (RK) en het burgerlijk recht. De gradentelling wordt in het Nederlands burgerlijk recht volgens het Romeins recht toegepast. De graad van bloedverwantschap tussen personen "die elkaar in de rechte lijn bestaan" wordt gevonden door het aantal geboortes te tellen dat tussen hen ligt. Zo bestaan ouder/kind in de 1e graad en grootouder/kleinkind in de 2e graad. De graad van bloedverwantschap tussen twee personen die elkaar in de zijlinie bestaan vindt, wordt gevonden door het aantal personen te tellen met weglating van de gemeenschappelijke stamvader. Dit betekent dat broer/zus in de 2e graad bestaan, neef/tante in de 3e en neef/nicht in de 4e graad. Hoe hoger de graad, hoe verder de verwantschap.
Er bestaan er verschillen in de strafbaarheid in huwelijken tussen (bloed)verwanten (consanguiniteit genoemd) tussen bijvoorbeeld landen. Zo is een huwelijk tussen neef en nicht niet strafbaar in Nederland, maar wel in België. In Nederland is tot en met de 3e graad strafbaar.
Als er sprake is van geslachtsgemeenschap tussen bloedverwanten in de nabije graad, wordt dat bloedschande of incest genoemd.
Bij het bepalen van bloedverwantschap kan DNA een grote rol spelen.
