 |
Bloed Bloed is een vloeistof die in het lichaam wordt rondgepompt door een hart, bij hogere dieren zoals reptielen, vogels, amfibieėn en zoogdieren in een gesloten systeem van slagaders, haarvaten en aders en die zorgt voor de verdeling van voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen van het metabolisme, en bij hogere dieren tevens voor het transport van zuurstof en de afvoer van het verbrandingsproduct kooldioxide. Insecten b.v. hebben geen gesloten circulatiesysteem, meestal geen zuurstofbindende bestanddelen in het bloed en de ademhalingsfuncties worden bij hen niet door het bloed vervuld. Andere geleedpotigen hebben soms wel bloed dat zuurstof transporteert, maar die doen dit meestal niet met hemoglobine maar met hemocyanine, een koperhoudend zuurstoftransporteiwit dat vrij in het bloed is opgelost. samenstelling Bloed van zoogdieren waaronder de mens bestaat uit een aantal bestanddelen die erin opgelost zijn en uit een aantal cellulaire bestanddelen of althans deeltjes met een bepaalde vorm die erin rondzweven. We onderscheiden:
de basisvloeistof water, waarin - minerale zouten en ionen als
- colloļdale bestanddelen die uit talloze eiwitten bestaan, zoals
- transporteiwitten waarvan
- albumine naar hoeveelheid de belangrijkste is,
- enzymen en
- antistoffen.
- gevormde bestanddelen die we als eerste grove indeling kunnen onderscheiden in
- rode bloedcellen of erythrocyten, die voornamelijk gevuld zijn met
- witte bloedcellen of leukocyten (in een groot aantal variėteiten) en
- bloedplaatjes of trombocyten.
Bloed heeft een groot aantal functies en kan het best worden beschouwd als een vloeibaar weefsel. functies van bloed - zuurstoftransport
- koolzuurtransport
- transport van voedingsstoffen:
- verdediging tegen indringers
- cellulaire immuniteit
- humorale immuniteit
- stolling van bloed bij verwondingen
bloedtransfusie Als iemand (b.v. door een ongeval of operatie) een groot deel van zijn of haar circulerend bloedvolume verliest treedt een toestand op die shock wordt genoemd. De bloeddruk daalt, en het hart gaat sneller kloppen om te proberen toch de weefsels van zuurstof te voorzien. Vocht wordt uit de weefsels teruggeresorbeerd om te proberen het volume op peil te houden, maar niet altijd genoeg, en rode bloedcellen kunnen niet zo snel worden aangemaakt. Als het lichaam niet meer kan compenseren overlijdt de patient uiteindelijk aan verbloeding. In zulke gevallen is het mogelijk een bloedtransfusie te geven - men laat bloed, afkomstig van een bloeddonor in de aderen van de patient lopen via een slangetje en een naald. Dit is alleen mogelijk als het bloed van de donor geen gevaarlijke, immunologische reacties uitlokt bij de ontvanger. Hiervoor moeten zowel de bloedgroep als de rhesusfactor compatibel zijn. O - (O negatief) bloed zal meestal geen immuunreacties uitlokken ongeacht de bloedgroep van de ontvanger (er bestaan nog vele andere bloedgroepen dan ABO en Rhesusfactor, die echter meestal geen problemen geven). Voor meer informatie: zie bloedgroepen. nds:Blood
|
|
|
