Basketbal is volgens de officiële regels van de FIBA een sport die gespeeld wordt door 2 ploegen van 5 spelers. Het doel is om te scoren in de basket (korf) van de tegenstander en te verhinderen dat de tegenstander controle krijgt over de bal of kan scoren.
Geschiedenis basketbal
Basketbal is een van de weinige sporten die uit het niets werd uitgevonden door James Naismith. Dat gebeurde in het jaar 1891 in een Young Men's Christian Association (YMCA) in Springfield, Massachusetts. Zijn bedoeling was een sport uit te vinden die door buitensporters beoefend kon worden tijdens de wintermaanden. Het basketbal vond meteen een grote aanhang en verspreidde zich snel over de ganse Verenigde Staten. De regels zijn voor een groot deel gelijk gebleven, hoewel toch gemoderniseerd.
Gedurende de jaren 20 ontstonden over gans Amerika professionele ploegen. De organisatiegraad was echter niet hoog. Competities en ploegen verschenen en verdwenen, spelers veranderden op regelmatige basis van ploeg. De wedstrijden gingen meestal door in schuren of in danszalen. Het zal pas in 1949 zijn dat met de komst van de National Basketball Association (NBA) een eerste echt standvastige competitie ontstaat.
Basketbal werd voor het eerst opgenomen in het programma van de Olympische Spelen in 1936, hoewel het in 1904 al eens beoefend werd in het demonstratieprogramma. De Verenigde Staten zijn altijd de dominante ploeg geweest. Enkel in Munchen (1972 (Sovjetunie), Moskou (1980 Joegoslavië) en Seoul (1988 Sovjetunie) slaagden ze er niet in de Olympische titel te behalen. Het Dream Team en zijn opvolgers herstellen nadien het Amerikaanse overwicht.
Sinds 1950 worden er voor de mannen wereldkampioenschappen georganiseerd. Ook hier zijn de dominante naties de Verenigde Staten, Joegoslavië en de Sovjetunie. Enkel in de beginperiode tot 1963 konden Zuid-Amerikaanse landen als Argentinië en vooral Brazilië daar iets aan wijzigen.
Ook in het vrouwenbasket zijn de Verenigde Staten (Olympische Spelen) en de Sovjetunie (wereldkampioenschappen) gedurende decennia de dominante ploegen geweest. Belangrijk voor de evolutie van het vrouwenbasket is de oprichting van de Women's National Basketball Association (WNBA) geweest. Profiterend van de professionele structuur van grote broer NBA werd het vrouwenbasket grondig geprofessionaliseerd.
Basket internationaal
Verschillende organismen zijn op internationaal vlak actief. Zo is er in de Verenigde Staten de gekende profcompetitie NBA. Daarnaast zijn er in de VS nog tal van kleinere competities : CBA, USBL,... Ook mag de universiteitscompetitie NCAA en de vrouwencompetitie WNBA niet vergeten worden.
Een overkoepelend orgaan op wereld vlak is de Fédération internationale du Basketball of FIBA. Deze organisatie werd op 18 juni 1932 opgericht in Genève (Zwitserland) door :
De FIBA
De FIBA vertegenwoordigd op dit ogenblik 208 verschillende basketfederaties uit de ganse wereld. Het is het enige orgaan dat door het IOC erkend is. Het vaardigt de officiële regels uit in verband met het basket, organiseert internationale competities en reguleert transfers van spelers tussen verschillende landen. De FIBA is sedert 1956 gevestigd in München (Duitsland). Tussen 1932 en 1940 was dat Rome (Italië) en tussen 1940 en 1956 in Bern (Zwitserland).
De FIBA is opgebouwd uit 5 zone-organisaties : AFABA (Afrika), ABC (Azië), COPABA (Amerika's), FIBA (Europa) en OBC (Oceanië).
Huidig voorzitter is de Senegalees Abdoulaye Seye Moreau, de huidige secretaris-generaal de Joegoslaaf Boris Stankovic.
Overzicht voorzitters:
- Léon Bouffard (Zwitserland) : 1932-1948
- Willard N. Greim (Verenigde Staten) : 1948-1960
- Antonio dos Reis Carneiro (Brazilië) : 1960-1968
- Abdel Moneim Wahby (Egypte) : 1968-1976
- Gonzalo G. Puyat II (Filippijnen) : 1976-1984
- Robert Busnel (Frankrijk) : 1984-1990
- George E. Killian (Verenigde Staten) : 1990-1998
- Abdoulaye Seye Moreau (Senegal) : 1998-nu
Overzicht secretarissen-generaal:
- R. William Jones (Verenigd Koninkrijk) : 1932-1976
- Mr. Borislav Stankovic (Joegoslavië) : 1976-nu
Kampioenschappen
Wereldkampioenschap basketbal mannen sedert 1950
Wereldkampioenschap basketbal vrouwen sedert 1953
| jaar | goud | zilver | brons |
| 1998 | Verenigde Staten | Rusland | Australië |
| 1994 | Brazilië | China | Verenigde Staten |
| 1990 | Verenigde Staten | Joegoslavië | Cuba |
| 1986 | Verenigde Staten | Sovjetunie | Canada |
| 1983 | Sovjetunie | Verenigde Staten | China |
| 1979 | Verenigde Staten | Korea | Canada |
| 1975 | Sovjetunie | Japan | Tsjechoslovakije |
| 1971 | Sovjetunie | Tsjechoslovakije | Brazilië |
| 1967 | Sovjetunie | Korea | Tsjechoslovakije |
| 1964 | Sovjetunie | Tsjechoslovakije | Bulgarije |
| 1959 | Sovjetunie | Bulgarije | Tsjechoslovakije |
| 1957 | Verenigde Staten | Sovjetunie | Tsjechoslovakije |
| 1953 | Verenigde Staten | Chili | Frankrijk |
Afrikaans kampioenschap mannen sedert 1962
| jaar | goud | zilver | brons |
| 2001 | Angola | Algerije | Egypte |
| 1999 | Angola | Nigeria | Egypte |
| 1997 | Senegal | Angola | Nigeria |
| 1995 | Angola | Senegal | Nigeria |
| 1993 | Angola | Egypte | Senegal |
| 1992 | Angola | Senegal | Egypte |
| 1989 | Angola | Egypte | Senegal |
| 1987 | Centraal-Afrikaanse Republiek | Egypte | Angola |
| 1985 | Ivoorkust | Angola | Egypte |
| 1983 | Egypte | Angola | Senegal |
| 1981 | Ivoorkust | Egypte | Somalië |
| 1980 | Senegal | Ivoorkust | Marokko |
| 1978 | Senegal | Ivoorkust | Egypte |
| 1975 | Egypte | Senegal | Sudan |
| 1974 | Centraal Afrikaanse Republiek | Senegal | Tunesië |
| 1972 | Senegal | Egypte | Mali |
| 1970 | Verenigde Arabische Republiek (?) | Senegal | Tunesië |
| 1968 | Senegal | Marokko | Centraal Afrikaanse Republiek |
| 1965 | Marokko | Tunesië | Algerije |
| 1964 | Verenigde Arabische Republiek (?) | Marokko | Palestina |
| 1962 | Verenigde Arabische Republiek (?) | Sudan | Marokko |
Kampioenschap van de Amerika's mannen sedert 1997
| jaar | goud | zilver | brons |
| 2001 | Argentinië | Brazilië | Canada |
| 1999 | Verenigde Staten | Canada | Argentinië |
| 1997 | Verenigde Staten | Puerto Rico | Brazilië |
Kampioenschap van de Amerika's vrouwen sedert 1997
| jaar | goud | zilver | brons |
| 2001 | Brazilië | Cuba | Argentinië |
| 1997 | Brazilië | Verenigde Staten | Cuba |
Overzicht Aziatisch kampioenschap mannen sedert 1960
| jaar | goud | zilver | brons |
| 2001 | China | Libanon | Zuid-Korea |
| 1999 | China | Zuid-Korea | Saudi-Arabië |
| 1997 | Zuid-Korea | Japan | China |
| 1995 | China | Zuid-Korea | Japan |
| 1993 | China | Zuid-Korea | Noord-Korea |
| 1991 | China | Zuid-Korea | Japan |
| 1989 | China | Zuid-Korea | Taipei |
| 1987 | China | Zuid-Korea | Japan |
| 1986 | Filippijnen | Zuid-Korea | China |
| 1983 | China | Japan | Zuid-Korea |
| 1981 | China | Zuid-Korea | Japan |
| 1979 | China | Japan | Zuid-Korea |
| 1977 | China | Zuid-Korea | Japan |
| 1975 | China | Japan | Zuid-Korea |
| 1973 | Filippijnen | Zuid-Korea | Taiwan |
| 1971 | Japan | Filippijnen | Zuid-Korea |
| 1969 | Zuid-Korea | Japan | Filippijnen |
| 1967 | Filippijnen | Zuid-Korea | Japan |
| 1965 | Japan | Filippijnen | Zuid-Korea |
| 1963 | Filippijnen | Taiwan | Zuid-Korea |
| 1960 | Filippijnen | Taiwan | Japan |
