Baruch Spinoza (Amsterdam, 24 november 1632 - Den Haag, 21 februari 1677) ook bekend als Benedictus de Spinoza, Bento de Spinoza of Bento d'Espiñoza was een van de rationalisten van de vroege moderne filosofie samen met René Descartes en Gottfried Leibniz.

Spinoza's vader en grootvader waren Portugeze joden, die deden alsof zij christen waren om vervolging te ontkomen, maar die in feite joods bleven. Veel van dergelijke joden waren naar Nederland gevlucht vanwege het tolerante klimaat in dit land.

In 1656 werd Spinoza geëxcommuniceerd vanwege zijn ideeën omtrent Tenach, specifiek zijn ideeën over God, engelen, en de menselijke ziel. Hij verkondigde bijvoorbeeld in het openbaar, dat de ziel niet onsterfelijk is. Paradoxaal genoeg betekent zijn naam Baruch in het Hebreeuws: gezegend. In het Latijn vertaald is dat benedictus, en dat is ook hoe Spinoza vaak genoemd wordt.

Spinoza's filosofische stelsel wordt gekenmerkt door pantheïsme. Dit heeft hij uiteengezet in diverse werken, waaronder de Ethica. Ethica werd geschreven naar de vorm van De Elementen van de Griekse wiskundige Euclides. Met propositielogica probeert hij bijvoorbeeld aan te tonen, dat God bestaat, en dat hij een enkele substantie is.

Spinoza stond bekend als de Grootste Christen en de Grootste Atheist. Volgens hem is het menselijk gedrag volledig bepaald, vrijheid bestaat uit het vermogen in te zien dat we bepaald zijn. Vrijheid is volgens hem niet het vermogen om nee te zeggen tegen wat er met ons gebeurt, maar het vermogen ja te zeggen en volledig te begrijpen waarom dingen op een bepaalde manier gebeuren.

Naar Spinoza is de Spinozaprijs genoemd, de hoogste Nederlandse wetenschapsprijs.

Het portret van Spinoza stond op de oudere biljetten van 1000 gulden.