Table of contents

1 Ontstaan 2 Kenmerken 3 Onderverdeling 4 Vogelen

Ontstaan

De vogels (Aves) verschijnen in het Jura tijdperk. Er is een fossiel (Protoavis) dat mogelijk laat zien dat zij al in het Trias ontstaan zijn. De vogels zijn al snel onderverdeeld in twee groepen de Sauriurae en de Ornithurae. In het Krijt waren de Enantiornithes, een groep van de Sauriurae lange tijd toonaangevend. Uit de andere groep, de Ornithurae ontstonden de moderne vogels Neornithes. Alle vormen behalve deze Neornithes, stierven samen met de Dinosaurussen (Dinosauria) uit aan het einde van het Krijt (of al vroeger).

Zie afkomst van de vogels voor een diepere bespreking van de afkomst en vroege evolutie van vogels.

Kenmerken

De moderne vogels (Neornithes) vormen een grote en gevarieerde groep dieren. Er zijn zo'n 9000 soorten. Er is één kenmerk dat uniek is voor de vogels: veren. Alle vogels hebben veren, en geen enkel ander dier heeft die, hoewel recente fossielen uit China mogelijk laten zien dat er onder sommige Dinosauria ook zo iets bestaan heeft.

Aangezien het niet waarschijnlijk is dat zo'n uniek kenmerk meer dan eens is ontstaan werpt dit een geheel nieuw licht op de relatie tussen vogels en dinosauriërs. Hiervoor zijn een aantal mogelijkheden:

1. vogels zijn dinosauriërs die zijn gaan vliegen nadat veren zijn ontstaan;
2. dinosauriërs zijn vogels die het vliegen hebben verleerd en (grotendeels) de veren hebben verloren;
3. beiden stammen af van een, tot nu toe onbekende, gemeenschappelijke voorouder die veren had.

• Vogels zijn warmbloedig (samen met de zoogdieren)
• Vogels hebben vleugels (al kunnen deze rudimentair zijn), waarin de botten op een bepaalde manier vergroeid zijn en met maar -in aanleg- drie vingers.
• Vogels kunnen vliegen (behalve bijvoorbeeld de struisvogels en pinguïns)
• Vogels lopen op twee poten
• Vogels leggen eieren met een harde schaal.

Onderverdeling

De moderne vogels zijn in twee hoofdgroepen onder te verdelen, de Palaeognatae (Struisvogelachtigen) en de Neognatae (alle overigen). De namen verwijzen naar de structuur van de kaak (gnat-) die ofwel 'ouderwets' (paleo-) ofwel 'nieuw' is (neo-). De palaeognate vogels zijn grotendeels loopvogels die het vliegen verleerd hebben, hoewel de tinamoes daar een uitzondering op zijn.

De Neognatae worden onderverdeeld in een vrij groot aantal orden. De taxonomie van de vogels is anno 2003 echter een vrij omstreden zaak, omdat de DNA-resultaten een aantal traditionele denkbeelden tegenspreken (zie Sibley-Ahlquist taxonomie van de vogels). Een gedegen studie van DNA-basevolgorden is er in tegenstelling tot bij de zoogdieren nog niet. Deze indeling is daarom onder voorbehoud.

Vogelen

Vogelen is een hobby die door vele mensen wordt beoefend. Men vindt het bijvoorbeeld interessant, om vogelparken te bezoeken.

• Indeling van de vogels
• Vogellijst voor de Lage Landen
• Lijst van vogels
• Sovon - (Vereniging Samenwerkende Organisaties Vogelonderzoek Nederland)
• Classificatie en Evolutie