Apollo behoort als zoon van Zeus en Leto tot de tweede generatie goden, evenals zijn zuster Artemis. De zwangere Leto, die vervolgd werd door Hera, trachtte tevergeefs een plekje te vinden om haar kinderen te baren. Zij was nergens welkom, zo bang was men voor de woede van de opperste der godinnen. Uiteindelijk vond ze op het onvruchtbare eiland Delos, tot dan toe Ortygia geheten, asiel, en daar werden Apollo en Artemis geboren. Zodra hij op de wereld kwam, deze god van het licht, de orakels en de muziek, stond het eiland in een gloed die de hele wereld verlichtte.

Toen hij opgroeide verrichte hij vele grote daden. Hij verloste bijvoorbeeld Delphi van de draak Python door hem te doden met zijn pijlen. Vanwege dat feit wordt hij ook wel Pythios Apollo genoemd en kregen de spelen van Delphi de naam Pythische Spelen, en de priesteres de naam Pythia. Pythia had haar zetel op de heilige driepoot van Apollo in het goddelijk orakel en deed daar haar voorspellingen. Toen werd voor het eerst de paianas, de hymne van Apollo, gezongen ter ere van zijn grote overwinning en zijn verovering van het eerder aan Themis behorende heiligdom.

Apollo was en knappe god, lang en fraai gebouwd en met een fraaie haardos, en hij had vele liefdesavontuurtjes met zowel nimfen als sterfelijke vrouwen. Eens had hij liefde opgevat voor de dochter van de riviergod Pineios, Daphne. Zij voelde echter niets voor hem, en terwijl zij eens op de vlucht was om aan zijn avances te ontsnappen, vroeg zij haar vader om haar van gedaante te doen veranderen om van hem af te komen. En zo geschiedde. De nymf veranderde in een laurierboom, die gewijd werd aan Apollo. Uit zijn liefdesrelaties met nymfen en schone vrouwen verwierf Apollo vele kinderen, zoals Orpheus van Calliope, Asclepius van Coronis, Linus van Psamathe, Aristaeus van Cyrene, Trdilus van Cassandra en nog andere.

Behalve zijn avonturen met vrouwen hield de god er ook relaties met mooie mannen op na waarvan de meest bekende die met Hyacinthus en Cyparissus zijn. Toen ze tot grote droefheid van Apollo stierven veranderde hij de eerstgenoemde in een bloem (hyacinth), de tweede in een boom (cypres).

Naast zijn verdiensten in de muziek, de dichtkunst en het waarzeggen was Apollo ook een vaardige oorlogsgod, die in staat was zijn pijlen over zeer grote afstand af te schieten.

Hij werd door de mensen bovenmatig geëerd en aanbeden in heiligdommen, aan hem gewijde spelen en orakels. Hij werd zelfs als de vader van Pythagoras beschouwd.

Bij de Grieken was hij de god van het goede en schone, de harmonische rust, de handhaver van recht en orde en brenger van de catharsis (=de reiniging van het met schuld beladen geweten). Als boogschutter bestrafte hij de overmoedige en zijn pijlen konden dood en verderf zaaien, zo veroorzaakte hij om een belediging te wreken een vreselijke ziekte in het kamp van de Grieken die Troje belegerden. Tevens was hij de heilbrengende godheid, die ziekten genas; Asclepius, de Griekse god van de geneeskunde, was zijn zoon. Hij openbaarde de wil van de goden als orakelgever en speciaal in het heilige Delphi, maar ook op tal van andere plaatsen sprak hij tot de mens bij monde van de orakelverklarende priesters; zo bevonden zich op de kust van Klein-Azië enkele beroemde Apollo-orakels: te Klaros bij Colophon, te Didyma bij Milete en te Patara in Lycië. Vele steden in de oude wereld beschouwden hem als hun stichter, waaronder Troje.

In de 19de eeuw meende men dat Apollo allereerst en in wezen een zonnegod was. Het staat nu wel vast dat deze functie niet de oorspronkelijke is geweest. Vóór de 6de eeuw v.C. is Apollo niet als zodanig vereerd, de Romeinen daarentegen hebben de god vooral als Phoebus Apollo gekend.

• Lijst van goden en godinnen