De anticonceptiepil of ook wel de pil is de meest gebruikte methode van anticonceptie in de lage landen. De pil bestaat uit een tablet dat dagelijks moet worden ingenomen. De actieve ingredienten zijn oestrogeen en progesteron. Er bestaan verschillende varianten van de pil. De eenvoudigste variant bestaat uit een enkele concentratie van de twee hormonen die gedurende drie weken moet worden genomen, waarna één week volgt waarin geen tablet hoeft te worden geslikt. In meer geavanceerde, zogenaamde lichte pillen wordt de concentratie van de hormonen aangepast aan het deel van de menstruatiecyclus waarin de tabletten worden geslikt. Er bestaan varianten met 2 en 3 verschillende fasen. De tabletten voor elk van de fasen krijgen een eigen kleur zodat ze goed uit elkaar gehouden kunnen worden. Soms wordt ook een pil zonder hormonen bijgeleverd voor de dagen waarop anders geen tablet zou hoeven te worden ingenomen. Het gebruik van de pil varieert sterk over de wereld. In Vlaanderen gebruikt meer dan de helft van alle vruchtbare vrouwen de pil. In Japan is de pil heel lang verboden geweest, klaarblijkelijk omdat artsen het blokkeerden omdat ze grote winst maakten op abortussen. Zelfs nu de pil wel is geïntroduceerd wordt die daar door weinig vrouwen gebruikt.
De pil werkt door de ovulatie te blokkeren en daarnaast de baarmoeder minder geschikt te maken voor de acceptatie van een embryo als er toch een bevruchting zou plaatsvinden. Bovendien maakt de pil het slijm van de cervix dikker waardoor het sperma moeilijker bij de eicel kan komen. De pil is een van de meest betrouwbare vormen van anticonceptie: minder dan 1% van de vrouwen die consequent gebruiken wordt binnen een jaar zwanger.
De pil moet, zoals al genoemd, dagelijks worden ingenomen. Ook kan de hormoondosis van dag tot dag verschillen. Om te helpen de juiste volgorde aan te houden wordt de pil in speciale strips geleverd waarop de volgorde duidelijk is aangegeven. De 1% zwangerschappen die ondanks pilgebruik ontstaan worden voornamelijk veroorzaakt door het vergeten van een pil, of doordat de vrouw na het slikken moet overgeven of buikloop heeft. Als dit gebeurt moeten andere methoden van anticonceptie ter aanvulling worden gebruikt omdat de betrouwbaarheid in zo'n geval niet optimaal is. Op de bijsluiter van de pil staan vaak nog details.
De effectiviteit van de pil kan ook slecht zijn wanneer de dosis te laag is om de vruchtbaarheid van de vrouw te onderdrukken. Ook kan de werking worden beïnvloed door medicijngebruik als antibiotica en anti-depressiva. Sommige soorten anticonceptiepil zijn bovendien pas na enige maanden effectief, maar er zijn anderen die meteen werkzaam zijn als met innemen wordt begonnen op de eerste dag van de menstruatie
Wanneer de pil het innestelen van een embryo voorkomt kan dit worden gezien als een chemische vorm van abortus door mensen die geloven dat het leven begint bij de bevruchting. Dit is voor sommigen een reden om de anticonceptiepil af te wijzen. De geneeskunde ziet dit niet als een abortus, en de meeste groepen van anti-abortus activisten vermijden dit probleem door het begin van het leven te koppelen aan de innesteling van het embryo in de baarmoederwand.
De ontwikkeling van de pil in begin van de zestiger jaren van de 20e eeuw is een van de aanleidingen geweest tot de seksuele revolutie.
Regelend effect
Naast de anticonceptieve werking wordt de pil ook wel voorgeschreven voor vrouwen die een bijzonder zware of onregelmatige menstruatiecyclus ondergaan. Hierbij werken de hormoondoses regulerend.
Bijwerkingen
Een veel genoemde bijwerking van de pil is dat de vrouw last kan hebben van gewichtstoename.
