Anticonceptie is de verzamelnaam voor technieken voor het voorkomen van zwangerschap na geslachtsgemeenschap. Technisch gezien moet er voorkomen worden dat de zaadcel en de eicel bij elkaar kunnen komen of dat de zygote zich kan innestelen in de baarmoeder
Dit kan door:
- geen geslachtsgemeenschap te hebben: onthouding (strikt gezien dus geen anticonceptie).
- te zorgen dat de zaadcellen niet in de vagina kunnen komen door coitus interruptus (oftewel voor het zingen de kerk uit).
- te zorgen dat de zaadcel er niet is als er een rijpe eicel kan zijn: periodieke onthouding. Praktisch wil dit zeggen dat de geslachtsgemeenschap alleen plaatsvindt in de onvruchtbare periode van de vrouw: de temperatuurmethode
- te zorgen dat er geen rijpe eicel kan zijn door middel van hormonen: de anticonceptiepil
- te zorgen dat de zaadcel niet bij de eicel kan komen: het condoom, vrouwencondoom, pessarium zijn barrièremethoden.
- te zorgen dat de zaadcel niet overleeft: spermiciden of zaaddodende pasta
- te zorgen dat de baarmoeder geen zygote kan opnemen: spiraaltje
- te zorgen dat de zygote wordt verstoten: morning-after pil
- te zorgen dat de eicel niet door de eileider kan komen: sterilisatie van de vrouw
- te zorgen dat het sperma geen zaadcellen bevat: sterilisatie van de man.
Deze technieken hebben allemaal een wisselende mate van betrouwbaarheid. Geen enkele techniek garandeert 100% het voorkomen van zwangerschap. Over het algemeen geldt dat de technieken die zaadcellen proberen tegen te houden minder betrouwbaar zijn dan technieken die tegen de eicel of de zygote actief zijn. De pil, indien zorgvuldig elke dag ingenomen (vaak cyclisch gedurende 21 dagen van de 28 volgens voorschrift) kan een seksueel aktieve vrouw die een jaar lang normaal seksueel verkeer heeft voor meer dan 99% tegen zwangerschap beschermen.
Het condoom in combinatie met zaaddodende pasta is iets minder betrouwbaar dan de pil, maar grijpt niet in in de hormoonhuishouding. Bovendien is het condoom de enige manier waarop de man eenmalig actie kan ondernemen om een zwangerschap te voorkomen. Een ander voordeel van het condoom is dat het een sterke beperking vormt voor de overdracht van allerhande seksueel overdraagbare aandoeningen. Sommige koppels vinden het een nadeel dat het gevoel bij de geslachtsgemeenschap iets minder direct is, maar dat kan ruimschoots worden goedgemaakt door de gemoedsrust die men door de veiligheid van het vrijen met een condoom kan hebben.
Sterilisatie van de man (vasectomie) is een relatief eenvoudige (maar in principe onomkeerbare) ingreep die poliklinisch wordt uitgevoerd, die de man na ongeveer 6 weken volledig onvruchtbaar maakt. Deze tijd wordt veroorzaakt doordat er nog spermatozoen in het systeem na de afsluitng aanwezig zijn en hangt af van het aantaL zaadlozingen. Zelfs hier is 100% garantie niet te geven: er zijn gevallen bekend waarbij zaadcellen toch tot het sperma wisten door te dringen. Sterilisatie van de vrouw is daarbij vergeleken een iets ingrijpender operatie, waarbij de doorgankelijkheid van de eileiders teniet wordt gedaan door het plaatsen van een klemmetje op de eileider of door deze met elektrische stroom te coaguleren of door deze af te binden.
Opinie
De Rooms-Katholieke kerk is tegen elke vorm van anticonceptie, misschien met uitzondering van periodieke onthouding en coitus interruptus (geen van beide erg betrouwbare vormen van anticonceptie). Soortgelijke overwegingen gelden in andere kerken. Maar er zijn ook kerken waar men geen enkel bezwaar heeft tegen anticonceptie.
Sommige Orthodoxe christenen zien een bevrucht eitje als een volwaardige levensvorm, met alle recht op leven en levensbescherming. Daarom verwerpen zij iedere anti-conceptie:
- die de mogelijkheid geeft dat een bevrucht eitje zich niet kan innestelen in de baarmoeder, omdat de baarmoeder niet voorbereid is tengevolge van anticonceptie. Zelfs de gewone anti-conceptiepil wordt hier soms als doder van een bevrucht eitje gezien, als ondanks de anticonceptie toch een eitje vrijkomt.
- de morning-afterpil wordt in deze context als bijna zeker als levensdodend gezien
Sommige christenen nemen daarom hun toevlucht tot: - de temperatuurmethode, om de geslachtsgemeenschap alleen in de onvruchtbare periode van de vrouw te laten plaatsvinden
- coitus interruptus
Beide methoden zijn echter niet erg betrouwbaar en erg afhankelijk van de juiste toepassing van de partners. Hierdoor ontstaan dikwijls ongewenste zwangerschappen, die al dan niet dankbaar aanvaard worden als door God gegeven. Andere christenen vinden alle vormen van anti-conceptie ongeoorloofd, omdat de Bijbel de opdracht geeft aan de mens om zich te vermenigvuldigen en de aarde te bevolken. Deze groep christenen kiezen bewust voor gezinnen met vele kinderen.