Een alfabet is de verzameling symbolen waarmee binnen een taal aan de hand van de regels van een grammatica zinnen kunnen worden gevormd. (Zie ook Formele grammatica.) Wanneer men over natuurlijke taal spreekt, dan betekent alfabet over het algemeen de kleine verzameling letters (geschreven symbolen) waarvan elke letter min of meer voor een foneem (klankatoom) in een gesproken taal staat en waarmee woorden worden gevormd. Dit verschilt van andere schrijfsystemen zoals dat met ideogrammen, waarin symbolen hele ideeën representeren, of met lettergreepschriften, waarin elk symbool voor een lettergreep staat.
Elke taal kan bepaalde regels hebben die het verband tussen letters en fonemen aangeven, maar die regels worden in natuurlijke talen zelden (nooit?) eenduidig gevolgd. In een perfect fonologisch alfabet corresponderen letters en fonemen perfect in twee richtingen: een schrijver zou dan de spelling van een woord kunnen voorspellen aan de hand van zijn uitspraak en een spreker zou de uitspraak van een woord kunnen voorspellen aan de hand van zijn spelling. Talen ontwikkelen zich echter onafhankelijk van het systeem waarin ze geschreven worden en spellingsystemen worden geleend voor talen waarvoor ze niet bedacht zijn. Het resultaat is dat de mate waarin letters van een alfabet overeenkomen met de fonemen van de taal sterk variëren van taal tot taal en zelfs binnen een enkele taal.
Gerelateerde onderwerpen
Het omzetten van het ene alfabet naar het andere wordt transliteratie genoemd. Uitspraakregels vergen in sommige talen dat sommige letters in bepaalde context anders worden geschreven; er worden extra tekens bij de letter gezet die diacritische tekens genoemd worden
Ook de Egyptische hiërogliefen bevatten een aantal tekens die als een alfabet beschouwd kunnen worden.
Voetnoten:
- An Englishman's Difficulties with the Dutch (Engels)
