Alcoholisme, drankzucht of verslaving aan alcohol wordt geacht te bestaan als iemand zoveel drinkt dat zijn gezondheid, werk of sociaal leven eronder gaan lijden. Alcoholisme komt ook in België en Nederland veel voor: afhankelijk van de gebruikte definitie van alcoholisme en het daaraan voorafgaande probleemdrinken ca. 185.000 alcoholisten en 160.000 probleemdrinkers, bij een wat ruimere definitie zelfs 350.000 alcoholisten en 500.000 zware drinkers (op een bevolking van ca 16 miljoen). Hiermee is alcohol zonder enige twijfel de belangrijkste harddrug in Nederland. Mensen die langdurig veel drinken gaan minder goed functioneren op het werk, in hun relatie en ook lichamelijk en geestelijk. Ontslag, werkeloosheid, echtscheiding, dakloosheid, en lichamelijke ziekte (levercirrose, onevenwichtige voeding, organische psychosyndromen waaronder het syndroom van Wernicke-Korsakoff) komen veel voor.
Veel alcoholisten ontkennen hun probleem zeer lang en hiermee ook de persoonlijke problemen waardoor ze soms zijn beginnen drinken, maar die ook in stand worden gehouden door het blijven drinken. Vaak wordt gezegd dat men niet kan genezen van alcoholisme: "eens een alcoholist, altijd een alcoholist". Wel kan men het onder controle krijgen. Maar zo'n "droogstaande alcoholist" moet altijd waakzaam blijven en iedere alcoholische consumptie kan de eerste van een terugval in het oude gedrag zijn. Het "droog worden" gebeurt vaak door middel van een ontwenningskuur. Ontwenningsklinieken, doktersbegeleiding en/of bezoeken aan de AA (Anonieme Alcoholisten) kunnen bij een poging tot ontwenning hulp bieden.
