Ademhaling

Table of contents

1 De ademhaling bij de mens
2 Ademhaling bij de pasgeboren
3 Afwijkende ademhaling
4 Testen van de ademhaling
5 Ondersteunen van de ademhaling
6 Ademhaling bij dier en plant

De ademhaling bij de mens

Bij de ademhaling of respiratie stroomt er lucht via de neus of mondholte, doorheen de trachea naar de luchtpijpen en zo verder tot in de longblaasjes. In deze longblaasjes of alveoli gebeurt de gasuitwisseling, waarbij zuurstof vanuit de lucht wordt opgenomen in het bloed en CO₂ (koolstofdioxide) en water worden afgegeven aan de lucht. Deze lucht wordt door een ademhalingsbeweging vervolgens weer uitgeademt. Het is deze gasuitwisseling die de ademhaling levensnoodzakelijk maakt.

Het ademen gebeurt door een prikkel vanuit het ademhalingscentrum in het verlengde merg van de hersenstam die de ademhalingsspieren laat samentrekken om in te ademen. Met ademhalingsspieren worden die spieren bedoeld die meehelpen met het ademen. Dit zijn het middenrif, de spieren van de buikwand, de tussenribspieren en de supra-claviculaire (boven het sleutelbeen gelegen) spieren. Zij worden gebruikt bij het inademen of bij het geforceerd uitademen. Bij het inademen zullen de spieren trachten het volume van de borstholte zo groot mogelijk te maken, zodat de longen, die zich in deze borstholte bevinden, kunnen uitzetten en zich helemaal kunnen ontvouwen. De druk in de borstholte wordt op dat ogenblik negatief ten opzichte van de buitenlucht, waardoor de lucht in de longen wordt gezogen. Bij het uitademen ontspannen de spieren zich en door de elasticiteit van de longen, verkleint opnieuw het volume van de longen en de borstkas, wordt de druk in de longen hoger en zal de lucht weer naar buiten worden gestuwd.

Bij een optimale ademhaling, wordt er via de neus ingeademt, gebruikt men buikademhaling en wordt de lucht via de mond weer uitgeademt met een frequentie van 12 tot 15 keer per minuut. Buikademhaling is het vergroten van het borstholtevolume door het naar beneden trekken van het middenrif richting buik. Men ziet de buik uitzetten bij het inademen. Het is de minst vermoeiende en meest optimale manier om rustig te ademen. Deze ademhalingstechniek heeft vaak een kalmerend effect en wordt in de psychotherapie geregeld aangewend. Bij borstademhaling zijn het vooral de tussenribspieren die trachten, door het ribbenrooster uit te zetten, het volume van de borstholte te vergroten. Bij borstademhaling ziet men vooral de borstkas voorwaarts en omhoog bewegen. Deze ademhaling kost meer energie en ziet men ook vaak terug bij hyperventilatie (zie verder). Bij zware inspanning zal er een combinatie zijn van buik- en borstademhaling om zo het grootste longvolume te krijgen.