Jaren: <- 1980 -- 1981 -- 1982 -- 1983 -- 1984 -- 1985 -- 1986 -- 1987 -- 1988 -- 1989 -- 1990 -> Decennia: Jaaroverzichten
Eeuwen: 19e eeuw -- 20e eeuw -- 21e eeuw
Hervorming in en einde van het Oostblok
In 1980 woedden er onlusten in Polen. Grootschalige stakingen braken uit, en de regering zag zich gedwongen om de stakers tegemoet te komen door onafhankelijke vakbonden toe te staan. De vakbond Solidariteit, geleid door Lech Walesa. In december 1981 veranderde de koers van de Poolse communistische partij echter. De noodtoestand werd uitgeroepen, Solidariteit werd weer verboden, en de politieke repressie werd harder. In 1982 overleed de Sovjet-partijleider Leonid Brezjnev, en na korte regeerperioden van Joeri Andropov en Konstantin Tsjernenko, werd het roer overgenomen door Michael Gorbatsjov. Deze bracht radicale hervormingen in de Russische politiek , onder de naam van glasnost (openheid) en perestroika (economische hervormingen).
Een van de hervormingen van Gorbatsjov was, dat hij de Communistische landen in Europa vrijliet; de Sovjetunie en het Warschaupact zouden niet ingrijpen indien deze staten democratisch zouden worden. In Polen werd bij een nieuwe crisis Solidariteit weer toegestaan, en er werden in 1989 open verkiezingen gehouden, zij het dat een groot deel van de zetels gegarandeerd werd voor de Communistische partij en haar oude vazalpartijen. Na veel politieke perikelen kwam er desondanks in augustus een regering geleid door Solidariteit-lid Tadeusz Mazowiecki.
In een kettingreactie vielen hierna vele andere oostblokregeringen, en aan het eind van het jaar waren ook in Hongarije, Tsjechoslowakije, Oost-Duitsland, Bulgarije en Roemenië de Communistische regeringen gevallen, of hadden ze vrije verkiezingen toegestaan. Alleen in Roemenië ging de val van dictator Nicolae Ceausescu met geweld gepaard; in de andere landen was de machtsovername vrijwillig, of slechts onder druk van vreedzame protesten. Een historische datum was de val van de Berlijnse Muur op 9 november.
In 1990 viel ook de Sovjetunie zelf uit elkaar; Rusland en de andere deelrepublieken waren van nu af zelfstandig.
